Studybot answer

Question asked by: Emma99 - 2 years ago

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: lOMoARcPSD|20623242
Hoorcollege 1:
Restauratie = terug rechtzetten van het oude (hetgeen men kent)
Na val van Napoleon (Na napoleon verdwenen wasterug Franse koningen in Frankrijk (geen sterke figuren), weten dat ze niet meer kunnen vervallen in het absolutisme)Naar St Helena verbannen (overlijdt in 1821)
Franse koningen terug naar Versailles (gaan veel braver zijn)
mengstijl kenmerken van Empirestijl (kenmerken van laatste koningsstijl classicisme en napoleonstijl gebruiken)
gebruik van elementen uit classicisme, maar minder streng, meer gericht op het comfort
lichtgekleurde houtsoorten, minder zware decoratieve bronzen elementen en keizerlijke referenties stijlsamenbreng van verschillende stijlen (minder streng en dogmatisch zijn, gezocht naar comfortabele meubelen en interieurs, geen minder macht tonen in interieur, aanleunen bij de bourgeoisie, geen keizerlijke referenties in de meubels)
De stijl wordt ook style Duchesse de Berry genoemd (gelijkaardig aan madame de Pompadoer)
Hadden veel invloed in de interieurs (invloedsfeer)
Hadden een niet officile macht (iemand van adel bvb wou tot bij koning geraken voor bvb steunvia officile weg (parlement) of inofficile weg (via minnaressen)
Minnaressen hadden veel invloed op de koning en de machtsbesturing
Gelijktijdig heb je in Engeland de industrile evolutie (meubels, invloeden meenemen)
Meubels worden gemaakt in de fabriek vanaf nu (invloed komt veel trager richting Frankrijk, eerst in Belgi, dan stilaan naar Frankrijk)
Restauratiestijl wordt gekopieerd in de industrie/fabriek -> burgers gaan dus ook de stijl kunnen gebruiken en aankopen (vrije markteconomie)
Eigenaars van fabriekenkonden doen wat ze wilden, konden personeel betalen wat ze wilden, openingsuren kiezen, veiligheid kiezen, ...waardoor directeurs vaak baron werden op basis van economische verdiensten en gingen zelf paleizen en grote landhuizen bouwen met de koninklijke stijl als interieur
Stonden niet stil bij de originaliteit van de interieurs
Wilden alleen referentie naar het koninklijke en wilde aan de top van de maatschappij staan
Meubeltypes Restauration:
Gebruik van verschillende houtsoorten: mahoniehout, citroen, kers, olm, ... Inlegwerk amarant
Bronzen beslag verdwijnt
Passementerie: franjes en capitonnering van kussenwerk
Terug te vinden op antiekmarkten (ook veel kopin van de 19e en 20e eeuw)heel kritisch naar kijken
Zowel in koninklijk/fabrieksbazen,... gewone burgers konden dit niet betalen
Typerend:
La choffeusefranjes, loshangende textiele, gecapitonneerde zit/rug gedeelte Foteuille droitgebogen pootjes
1

1. Restauration (1815-1830)
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])
lOMoARcPSD|20623242
Bloemenvormen
Zwanenpoot (le cygne)onderaan stoelen, alleen poten die vanvoor stonden, zitmeubel tegen de muur alleen voorste poten werden versiert
Le pied en cuisse de grenouille -> kikkerpoten
Decoratie zonder enige referentie naar vroeger of naar de politiek
Aangename interieurs
Gecapitonneerd = 1 groot kussen dat vastgemaakt is aan het meubel zelf en dat putjes heeft (bedoeling comfortabele meubels, verhandel en verhuisbaar)
Le psychkast met grote spiegel aan (bij kleedruimte/badruimte
Typischbibliotheek komt in opkomst (boeken worden een industrieel product, in 19e eeuw worden ze voor iedereen toegankelijk)
Bibliotheekkast verschijnt (bestond nog niet in de 17e
eeuw!)wordt een typisch onderdeel, wordt een
statusobject (kan lezen, is naar school gegaan)
La consolebijmeubels aan muren, worden
ornamenten opgeplaatst (vaak een set van een klok met 2 kandelaars, of een spiegel, of vaaswerk)
La lit bateaubed in vorm van een boot Lit bateau:
Ca. 1820
Met fineer wortelnotenhout en nachtkastje
Refereert naar schilderkunst in 19e eeuwdromatiek (fantasiewereld)
Naar bootjes in Veneti gemaakt (gondels)
Private schilderskamer van Duchesse de Berry:
1820
Tuilerien - Louvre
verschillende types meubelen ontstaan in de Empire zoals de gueridon, de kuipstoelen, de psych, des commodes, de bureaus en secretaires, blijven voortbestaan tijdens de restauration verschillende schilderijen die boven elkaar worden gehangen met heel zware lijsten
Totaliteit
Brengt verschillende types meubels samen
gueridon = ronde tafel
Minder strenge stijl dan vorige eeuwen
Muren volleidg beplakken (met behang of tegels,...)
Veel schilderijen tegen de muur (nu is het vaak maar 1tje) Interieurs kwamen heel druk over
Veel tapijten (vaak mee tapijten in 1 kamer)
2
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Restauration Salon in Nice
lOMoARcPSD|20623242
1830
een salon la Turque = zeer overdadig en zeer sterk voorzien van stoffering, passementerie
gebruik maken van tapijten die de volledige oppervlakte van de vloer in beslag nemen
Drang naar exotisme (alles wat romantisch was)
Keuze voor exotische onderdelen (kwam van hetgene dat ze niet kenden, dat tot de verbeelding sprak) Westers salon dat in frankrijk werd gemaakt
Bewoners haalde geen info van het reizen maar van winkels waar ze turkse stoffen verkoopte (kregen alleen tweedehandsinfo en gingen daarover fantaseren) Rijkelijke stoffen
Gebruik van gekapitoneerde kussen en frankjes
Salon in Munchener Residenz
1820
Mengstijl van laatclassicisme en laatempirie
Naar eigen inzichten
Geen 1 kenmerk staat centraal (meerdere door elkaar)
2. Louis Philippe (1830-1848)
decoratieve kunst, interieur en meubel regeerperiode van de Franse koning Louis-Philippe (1830-1848) Franse koning van dat moment
Decoratieve stijl die door burgerkoning werd gemplementeerd
Brave koning (niet voor controversie gezorgdwerd door heel de burgerij gevolgd)
burgerlijke stijl
eclectische stijl, aanpassing van de empirestijl aan de burgerlijke maatschappij (werd gezien als een rommeltje vroeger maar werd toen gezien als iets inventief/iets dat een antwoord bood op een ontwerpkeuze)
eclectische stijl is het samenvoegen van verschillende elementen (zoeken wat bij het ontwerp past en creatief omgaan met ontwerpen)
incorporatie elementen van andere stijlen, zoals rococo en neostijlen
- goed ingerichte woningen
- industrialisering >< ambachtelijk vervaardigde meubelen
- tentoonstellingen met nieuwe producten en verspreiden van catalogi
- aankopen van ensembles
- piano / vleugelpiano
- schouwgarnituur
- zware textielen, tapijten, gordijnen, ...
Concentreren op goed inrichten van gebouwen
Elementen industrieel vervaardigen
Blijft een doorlopend kenmerk
Af en toe worden nog ambachtelijke meubels gebruikt
Eind 19e eeuw worden er geen ambachtelijke meubels meer verkocht Betaalde graag de prijs van verlies van kwaliteit
Hadden nog geen gevolgen van hun consumptiegedrag/hun keuzes
3
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
In de grote stede had je heel veel vervuiling van het industrialisme (betaalde graag die prijs in ruil voor hun succes)
Veel industrile hadden woning in de stad maar ook een buiten de stad waar geen vervuiling was
Mindset was helemaal anders dan nu
Weinig duurzaamheid in de 19e eeuw
Kenmerken inrichting interieurs
Industrile tentoonstellingen worden georganiseerd (alle nieuwe innovaties/producten worden voorgesteld) 19e eeuw voor het eerst producten gecreerd worden (productplacement bestond niet ervoor)
Ander soort marktmechanisme
Ontstaan consumptiemaatschappij die wij vandaag de dag kennen
Fabrieken beginnen allemaal catalogi te maken
Kon via briefwisseling meubels bestellen (prijs stond in de catalogi)
Meer ensembles (verzameling van een set)vroeger unieke meubels
Piano refereert naar educatie te hebben gehad
Muziek wordt gedrukt op partitude (toegankelijker voor iedereen)
Schouwgarnituurklok met vazen of kandelaars ernaast
Interieurs afgewerkt met zware textiele
Eetkamer met meubelen in mahonie
1840
Louis Philippe
Door firma Jacob
Eetkamer met setmeubels (ensemble) Schouwgarnituur (1 pakketje) (ensemble) Besteld uit catalogi
Meubeltypes Louis Philippe
Ofwel deed je zelf assemblage of zocht je een professional (ensembles)
La gueridonronde taafle (gekenmerkt door de ronde bol op de poot bulbe)
La fauteuile crapaudvast zitgedeelte en franjes onderaan Romantische terugblik naar het verleden
19e eeuwharde maatschappijin kunsten gaan ze opzoek gaan
naar een verzachting/balans
La table au jeuspelletjestafel, worden ook laatjes in gezet
La commole bureauwerkblad, bovenaan kleine laatjes, onderaan grote La table a ouvragedamesmeubel voor naaiwerk bvb
La petit tabel de salonveel functies
La buffet dessertevoor tea-time
Groen salon in Berlijnse Stadskasteel 1848
Louis Philippe
vleugelpiano = statussymbool in het salon met een apart krukje verstelbaar in de hoogte
gecapitonneerde zetels met passementerie
geen stijl zuiverheid, alle soorten anachronismen voorkomen waardoor het interieur = zeer drukbijna altijd een tapijt aanwezig veel gordijnen in verschillende lagen
behangpapier
4
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

veel verschillende patronen
lOMoARcPSD|20623242
Salon in de villa Berg bij Stuttgart 1855
Louis Philippe
Hetzelfde als vorig salon
Geen politieke verhalen aanwezig
Kasteel Eu
Louis Philippe (bewoond door hem)
Gerestaureerd door Viollet-le-Duc
gebouwd in de XVIe eeuw door Catherine de Clves en Henri de Guisein de XIXe eeuw de zomerwoonplaats van Koning Louis-Philippe
Nu museum Louis-Philippe, de meubels, de schilderijen, het porcelein, de edelsmeedkunst, enz.
Viollet Le Duc (1814 1870)
restauraties van middeleeuwse gebouwen
Restaureerde naar zijn eigen interpretatie
belangrijke figuur voor de neogotiek
aantal belangrijke opdrachten, waaronder de restauratie van de basiliek van Vzelay in 1839
restaureerde onder meer de citadel van Carcassonne, de Sainte-Chapelle en de Notre- Dame in Parijs en de Mont Saint-Michel
de restauratie van het kasteel van Pierrefonds
Ontwierp ook interieurs en meubilair
Viollet-le-Duc geschriften: Dictionnaire raisonn de larchitecture franaise du XIe au XVIe sicle uitvoerige behandeling van ornamentiek en meubelconstructie, wordt credo voor meubelkunst
Kritiek: VLDs aanpak controversieel (zijn restauraties waren ver van het oorspronkelijke ontwerp)
een voorloper van de moderne architectuur, gebruik van staal, oa. invloed op Horta (Viollet werd gezien als de grondlegger van de moderne architectuur)
Form follows function
Rationalisme
Kijkt op een moderne manier naar de klassieke bouwkenmerken
Gaat niet kijken of iets goed ligt of ergonomisch is
Eetkamer van het kasteel van Eu
Mengstijl tussen neo-Lodewijk XIII en Louis-Philippestijl Viollet le duc heeft het kasteel gerenoveerd
15 e eeuw?
Neorenaisance meubelszitmeubels gecombineerd met Louis- Philippeelementen
Geheel is veel bescheidener/comfortabeler
5
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Hotel de Mare Lousbergs-de Hemptinne
lOMoARcPSD|20623242
Louis Philippe-stijl
1842-1848
Architect Louis Eyckens
Gent (Keizer Karelstraat)
Volledige witte woning
Bepleisterde gevel
Neo-classicistische aandoende gevel
Arcade van Toscaanse pilasters
Doorlopende hardstenen faade
Driehoekige frontons op Bel-etage
Textielbaronnenstijl creren voor eigen woning die refereert naar de franse koningen gebouwd in opdracht van textielfabrikant F. Lousbergs
na zijn dood in 1858 verkocht aan de industrieel J. de Hemptinne + uitbreiding met een neogotisch bijgebouw voor het personeel en een huiskapel.
bepleisterde lijstgevel met horizontale gevelgeleding door de doorlopende arduinen lekdrempels.
op de begane grond gemarkeerd door arduinen rondboogarcade met sluitsteen, op de middenverdieping rechthoekige vensters in arduinen omlijsting met bekronend driehoekig fronton op consoles, op de bovenste verdieping rechthoekige arduinen vensteromlijstingen met oren.
mooiste salons op de etage
Passage sec
Doorgang voor de paarden en de koets naar het koetshuis Zuilenmet korintische kapitelen
Stucwerk
Medaillons (marmer of stucwerk)
Keek niet zo naar materiaaljuistheid
Moest vooral neorenaissance ogen maar materialen moesten niet hetzelfde zijn
Wandenporfier imitatie
Gaan marmersoorten naschilderen (imitatiemarmer)
Dachten dat ze de marmer niet konden betalen maar later bleek dat het zo arbeidsintensief was dat het even duur wasvonden het dus gewoon beter om eigen kunnen te laten zien)
Dubbele deur
Nog een dubbele deur naar de binnenkoer/het koetshuis
Vestibule
Met messing beslagen schacht van Korintische zuilen waarin warme luchtkanaal aanwezig is
Schachten van korintische zuilen
In zuilennutsleidingen
Zuilen werden gebruikt als decoratie element Geheel werd afgewerkt met messing
Dure steensoorten op de vloer
Veel vormen en kleuren
Stijl heel typisch voor de 19e eeuweigen interpretatie Werd gezien als innovatief in die periode
6
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Vloeren
Cararamarmer = witte kleur
Noir de Mazy = zwarte kleur
Ros De Brignoles = roze/oranje kleur
lOMoARcPSD|20623242
Trap
Salon Bel-etage
Met damasten wandbespanning van satijn en eikimitatie op de vleugeldeuren
Damasten wandbespanning = een dunne laag textiel uit damast die werd gespannen over de muur
Damast = een specifieke weeftechniek met paardenhaar
Paardenhaar duurzaam en gaat lang mee (veel woningen hebben nog afwerking met paardenhaar)techniek isoleert voor beter dan onze huidige isolerende lagen
Oorspronkelijke bezetting dus laten zitten bij renovaties
er werd over het paardenhaar geschilderd en dan kwam de damasten wandbespanning erop
Dubbele vleugeldeuren met sculpturen als afwerking
Plafonds en muren
Bloemen
Goud
Schilderijen
Ornamenten
Originele behangsoorten hangen nog vaak in oude woningen (nu is er over behangen of zijn er tegels over aangebracht
Veel motieven en gebruiken door elkaar
Vleugeldeuren
Op vleugendeurenandere decoratie aan de binnenkant (kleurenpatronen, buitenzijde (imitatie van houtsoorten)
Elementen van chinoiserie (imitatie of referentie naar de cultuurpagodes of draken)
Chemine royale met schilderij van Antoon van Dijck
7
Imposante mahoniehouten statietrap (eretrap)
Verlicht door 19e eeuwse neogotisch glasramen
Trap voor eigenaar en bezoekers
Voor personeel is er een andere trap aan de andere kant van de woning voorzien
Trapzaal Hotel Lousbergs-de Hemptinne
Neogotisch element aan wonong toegevoegd
Ontwerpen door JB de Bethune
Neogotische kapel met neogotische glasramen
Neorenaissance, neogotieke en neoromantieke invloeden doorheen heel de woning
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Boven hoofdschouw1 pronkkunstwerk (naar voorbeeld van antoon van dijck, inspiratie)
Kopire van kunstwerken van grootmeesters is heel populair in die periode
Schilderijen werden aangepast aan de verschillende volumes (zo kon je zien dat het niet gaat over de originele)
3. Biedermeier (1815 -1850)
in Duitsland en Oostenrijk
burgerlijke reactie en politieke machtswissel
>< overladen empirestijl met zijn
militaire aspecten en KO genspireerde ornamenten
verlangen naar huiselijkheid, comfort en nationale ornamenten
borduurwerk, lieflijke bloemmotieven,
zwanen of harp motieven
gebruik van lichte houtsoorten
ipv verguldsel, gezelligheid en gevoel in de plaats van de heroek en de grote
gebaren
meubels in de stijl van de biedermeier zijn verfijnd uitgevoerd, kostbaar
geliefd bij de culturele elite geen brede verspreiding
biedermeier in Duitsland //
neostijlen populair: stijlnabootsing van de middeleeuwen, de neogotiek
Ontstaan in dezelfde periode
Ook einde gekomen aan de grote verhalen en komt een machtwisseln
Burgerij komt meer naar de voorgrond
Willen eigen stijl ontwikkelenBiedermeier
Reactie tegen klassieke oudheid en het leger enzo
Typische bommastoelen (vele bloemetjes en vogeltjes, zwanen en harpmotieven)
Heel kostbaar
Vooral bij culturele elite (niet bij bredere bevolking omdat het duurder was en moeilijk om te maken) Middeleeuwse en gotische meubels nagebouwd
Meubels biedermeier
Typisch biedermeier meubels
Herkenbaar aan de rugleuning
Bovenste gedeelte is anders vormgegeven dan de andere stijlen
Overgang tussen laatempire en Biedermeier
1837
Uit Journal fr Mbelschreiner und Tapezierer
Voorbeeld van overgangsfase
Tijdschriften (19e eeuw verschijnsel)
Soorten communicatie middelen om stijlen te communiceren 1960/1970 = het communicatiemiddel om te communiceren (tijdschriften)
Tijdschriften waren makkelijker gemaakt dan boeken en kon makkelijkre gelezen worden, kwam maandelijks, kon sneller en makkelijker op gereageerd worden
Verenigen van architecten of meubelmakers,...elke vereniging maakte zijn eigen tijdschrift (ging ook ideologin communiceren) Vb de studiogericht op samengaan van arts en craft schilderijen, beeldhouwwerk, ambacht, interieurs
8
lOMoARcPSD|20623242
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

In tijdschriften vond je veel info over interieurs Biedermeier salon in Nrnberg
1841
Behangpapier
Gueridon (empirie overblijfsel)
Canapde poten zijn sabelpootvormig, mahonie + lade onderaan de zitting, zoektocht naar functionaliteit
Vrij kleine ruimte
Veel aandacht voor stoffering, tapijten
Stoel = gecapitonneerd, ingenaaide kussentjes
Bijzettafeltjes uitschuiven
Minder overladen dan Louis Philippe
Ingehouden vorm van interieurdecoratie
Andere filosofie en andere aard van Duitse en Oosterijkse cultuur Veel aandacht aan tapijten en gekapitoneerde stoelen
Biedermeier salons met levende lanten in Oostenrijk
1843
Overdadig plaatsen van planten = heel typerend in biedermeier
Werden plantenkamers gemaakt in huizen (soms serres of in woonkamers maar vooral overal)
Frans Liszt in Weimar
1840
Liszt verbleef er zelf tussen 1869 en 1886
ontworpen door architect Steiner
in 1819 door architect Coudray renovatie tot een klassiek Weimars huis. Liszt woonde in de bovenste etage van dit huis, ingericht door de groothertogin, Sophie van Oranje-Nassa
Bureau met guridon en gecapitonneerde zetel
Gueridon (ronde tafel
Schrijftafel
Stoelen
Set van kandelaars
Console tegen de wand (set van olielampen) Vaasachtige elementen
IJzeren elementen in de lampen (nieuwe soort verlichting)
lOMoARcPSD|20623242
Eetkamer met guridon en stoelen met gebogen rug
Weer een gueridon Bijbehorende stoelen Schrijfmeubel Buffetkast
Kwam vaak voor in de 17 e eeuw
9
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Slaapkamer met eenvoudig bed en lavabotafel
lOMoARcPSD|20623242
Eenvoudig bed
Badtafelwerd gebruikt om te wassen (kan met daaronder een bassin) Dienstmeid bracht vers water
Geen verwarming in kamers (gemiddelde temperatuur - 10/12C)
Michael Thonet (1796 1871)
Duits-Oostenrijks van origine
meubelmaker en industrieel en n der grootste pioniers mbt meubeldesign
vanaf 1819 zelfstandig meubelmaker
aanvankelijk meubilair, stoelen, zetels en bedden in conventionele biedermeierstijl,
>> zocht middelen om sneller en goedkoper te kunnen produceren en efficinter
omgaan met materiaal.
ca. 1830 methode meubels gebogen hout : "Bopparder stoelen" klassiek van vorm
Thonet industrile aanpak: werken met voorraad, investeren in molen (lijmproductie), patenten aanvraag, andere meubelmakers licenties
1841 deelname nijverheidstentoonstelling in Koblenz + verhuis naar Wenen
1849 zelfstandig vestiging in Wenen, zoeken en innoveren verbetering technieken
Belangrijk figuur
Grootste industrile op vlak van meubels
Paar keer failliet gegaan maat heeft veel invloed gehad
Zelfstandig
Met de hand (ambachtelijk)
Gaat meubels deconstruerenper constructieonderdeel gaat hij het fabrikage in gang zetten (dus veel poten, veel leuningen, ...proces was zo sneller)
Afzonderlijke productieprocessen
Werkte op bestelling vroegerhij ging voorraden aanleggen van meubels en investeringen doen in alle productieonderdelen (molen voor lijm, patenten aanvragen, licenties opkopen, gronden kopen en bossen kappen voor het hout
Werd door investeerde aangemoedigd om te verhuizen naar wenen (daar had hij een groter bereik)
Midden is hij zelf
Bopparder stoelenklassiek maar worden steeds meer uitgediept
Thonet 1859 stoel nr.14
succesrijk industrieel product (meer dan 50 miljoen)
eenvoudigste versie bestond uit 6 houten stukken, 6 schroeven en 2 moeren
ongemeen licht en uitermate goedkoop
Thonets laatste patent verliep in 1869, stoel Nr. 14 eindeloos gekopieerd
Iconisch = de thonetstoel nr 14!!!KOMT OP HET EXAMEN
Gestoomd en gebogen beukenhout (beuken groeien snel, duurzaam, minder
sterk als eikenhout)
Goedkoop consumptiemodel vanaf 1859
Wordt succesnummer
Blijft hetzelfde verkocht worden tot 1939 (zelfde type zonder verandering)
Meer dan 50 miljoen verkocht
Waren heeft eenvoudig en dan uit elkaar gehaald (6 delen)
Voordeel = waren goedkoop, licht en goed stapelbaar (perfect voor restaurants, zien we bvb in Parijsin typische brasserien)
Was slordig met patenten (moet heel gespecifieerd worden, in eerste patenten was hij te vaagals zijn werk gekopieerd werd dan kon hij niet zeggen dat zijn werk van hem was)
10
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Na 1939 is de stoel enorm veel gekopieerd door andere mensen Getoond in een tentoonstelling
Rode beukenhouten schommelstoel van Thonet Design museum Gent
1860 schommelstoel nr. 1
Expo op wereldtentoonstelling in Londen
Thonet verschillende fabrieken in Bistritz (1861), Gro-Ugrcz (1865) en Wsetin (1868) filialen waar veel beukenbossen + verschillende landen fabrieken, geen
invoerrechten
6.000 arbeiders + rond fabriek gemeenschap met sociale voorzieningen
grootste meubelfabrikant ooit, en assortiment omvatte niet alleen stoelen in
gebogen hout, maar ook tafels, bedden, bloembakken, muziekstaanders en
kapstokken, tot en met tennisrackets
nummerde modellen + catalogi in verschillende
talen met afbeelding en prijs van ieder product.
Volgende generatie eigen ontwerpen + designers aantrokken als Josef Hoffmann,
Otto Wagner, Gustav Siegel en Adolf Loos
1930 metalen buismeubilair fabriceren, met ontwerpen van Mart Stam, Marcel
Breuer, Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe en Gerrit Rietveld
Stoelen zijn veel waard
Ging heel rationeel om met de meubels (ze kregen vaak nummer ipv namen
Bij zijn fabrieken waren veel beukenbossen
Had veel fabrieken op verschillende plaatsendat zorgde ervoor dat invoer van producten makkelijker kon vanuit die plaatsen omdat hij daar een fabriek had
Geen Zorgen voor goede behandeling van werknemers
Zei dat hij geloofde dat hoe beter je je personeel behandeld, hoe beter ze werken en hoe minder ze snel ze geheimen gaan verder vertellen
Voor klantwas het onmiddellijk duidelijk wat je kon kopen bij hem door zijn catalogi
Zonen werkte samen met bekende architecten
1930experimenteren met staal
Belangrijk figuur voor de west europese meubels
4. Stukadoorsneogotiek (1830 -1860)
concept primeert
niet de materile realisatie;
traditionele materialen te vervangen door bv. gietijzer of stuc (als het goedkoper is)
de kruisribgewelven uit die tijd bestaan vaak uit een bepleisterde houtconstructie
neogotiek uit de beginperiode benamingen
als troubadoursgotiek of stukadoorsgotiek
vroegere durf en originaliteit
toename van de wetenschappelijke informatie over de gotiek tijdens de eerste helft van de 19de eeuw
Bisschoppelijk paleis Gent
1841-1845
architect Mathias Wolters, hoofdingenieur van Bruggen en Wegen, oudheidkundige groot gebouwencomplex, trapeziumvormig grondplan,
11
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

spitsbogenstijl referentie aan nabijgelegen kathedraal,
lijstgevels en witte bepleistering // neo-class, vensters op de gelijkvloers in drielobvorm, op bovenverdieping in spitsboogvorm, beide met laat-gothische maaswerktracering
Had een heel technisch beroep
Ontwierp groot bouwcomplex met trazigvormig plan
Gekozen voor spitsbogen want hij wou refereren naar een kathedraal
Witte bepleistering en lijstgevels
Vensters hebben 3 lobvormen3 boogjes boven de ramen op gelijkvloers
vestibule, bepleisterde witte muren,
accoladeboog verwijzend naar de neo-gothiek, geprofileerde lijsten die eerder neo-class aandoen, mengstijl of verzoening van 2 stijlen
Accoladeboog boven de deur
Linksbovenhoed is het symbool van de bisschop
Trapzaal met mahoniehouten staatsietrap Neogotische motieven in hout
Groot roosvenster
Salon met chemine la royale in neogotische sstijl
Haardmantel in Cararamarmer
Salon op eerste verdieping (vaak zo in woningen)vaak het hoogste van het hele gebouw, kwam het meeste licht binnen
Schouw = chemine la royale
Mengeling van stijlen duidelijk te zien
Vorm van de haardmantel = classicistisch
Versiering van de haardmantel = neogotisch
Plafond in neogotische stijl
Sjabloonmotieven
Gedecoreerd plafond (planten, bloemen, kleuren,...) Werkte met sjablonen
Kader met patronen
Tussenkader met patronen
Midden hoofdafbeelding
Minardschouwburg
1847
Louis Minard
Walpoortstraat Gent
sinds ontstaan van Belgi in 1830
nationaal gevoelen en zoeken naar grootste verhalen, kijken naar middeleeuwen
Eigen nationalistisch kader
Theater
Nederlandstalig theaterloskomen van de Franse traditie
Tijdens Nederlandse overheersing was frans nog steeds de voertaal
Eigen nationaal gevoel in de cultuurvertaald zich in de architectuur en interieurarchitectuur
12
lOMoARcPSD|20623242
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Gaat terug naar de gloriemomenten van de Nederlanden Eigen woning Louis Minard
1838 1845
Grote Huidenvettershoek Gent
Laat classicistisch
Wou andere gevelniet goedgekeurd door de stad (moest een classicistische gevel zijn)
Vestibule in stukadoorsneogotiek
Gewelven
stukwerk
spitboogmotieven
nissen met beeldhouwwerk in gips belangrijke figuren uit de
ME zoals Jakob van Artevelde
Gotische gewelven
Figuren uit middeleeuwen uit de stad gent ( belangrijk geweest voor die stad)
Geen terugreiken naar de geschiedenis
Poging voor Belgi om hen te manifesteren (burgerij van Belgi willen ook een
glorierijk verhaalgaan kijken naar de gloriemomenten en gaan die terug implementeren
Vestibule in stukadoorsneogotiek
Met middeleeuwse krijgers in nissen Jacob Van Artevelde als centrale figuur Met koepel in stukadoorsneogotiek
Eikenhouten trap in neogotiek
Nieuw land met burgers (Belgi) moeten een nieuwe identiteit zoeken Gaat zich eerst manifesteren in het interieur
Pas later in het exterieur
Vestibule met kleine koepel
Stukadoorsgotiek
Kunnen laten zien
Incorporeren van koepels in woningen
Salon in Ivanhoe stijl
Met invloeden van neo-Byzantijnse stijl
Mozaieken
Iconen met heiligen
Stijlen worden gebruikt ter ondersteuning van verhalen van de identiteit Kleurenpalet van byzantijnse interieurs
Plafond salon in second empire stijl met sjabloonmotieven Lijstweerk salon in second empire stijl
13
lOMoARcPSD|20623242
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Stamboom en wapenschild Minard
lOMoARcPSD|20623242
Wapenschild is om aan te tonen wat zijn persoonlijke geschiedenis is en die van zijn stad Soms zijn de wapenschilden authentiek maar er werden er ook verkocht
Voorstellingen van Belgische provincies
Provincies werden verbeeld in mensen Links = Oostvlaanderen
Rechts = Brabant
Art Nouveau (1893 1914)
De lange weg naar een nieuwe stijl
Hoorcollege 2
Op zoek naar iets nieuws
Tweede helft 19e eeuw teruggrijpen naar klassieke patronen en vormentaal
Neo-classicisme en eclecticisme (pas vanaf 20e eeuw een sterke naam gekregen)
Vormgeven van interieurs veelal weinig creatief of innovatief
Steeds dezelfde motieven en technieken gehanteerd
Voorspelbaarheid
1862 > verandering > alternatief inspiratie middeleeuwen
1862 van St Lucasscholen
1872 Socit Centrale dArchitectes de Belgique alternatief geboden, poging neogotische en neorenaissance te promoten als tijdloos en inheems >> kracht en inspiratie middeleeuws erfgoed Ontwerpers verzetten zich tegen slaafs navolgbare industrile technieken
Kwaliteit, originaliteit en waarachtigheid worden criteria voor goed ontwerp cfr. Arts & Crafts, Ruskin, Morris
Art Nouveau
Term eerst gebruikt door kunsthandelaar Siegfried (Samuel) Bing, Parijs, galerij La Maison de lart Nouveau Specialist en verzamelaar, introduceerde artistieke verfijnde (kunst) objecten uit het Oosten, Japan en China, Japanse kunst essentile rol in art nouveau
creatieve atelier + winkel + muurschilderingen Frank Brangwyn
meubels van Van de Velde, Colonna, Georges de Feure, Gaillard, glaswerk van Tiffany en Gall, keramiek van Finch, behang van William Morris, zijde van Liberty &Co, glas-in-loodramen van Vuillard, Ranson of Bonnard,
Siegfried Bing harmonieus en verfijnd interieur toegankelijk (Arts & Crafts gedachtengoed)
Auteur: Bing, Siegfried , Tijdschrift, Artistiek Japan: Documenten van kunst en industrie, Jaar: 1888, Uitgever: Paris Librairie Centrale des Beaux-Arts, mile Lvy
Frank Brangwyn (1867 1956)
Ooit een wereldberoemde Britse Bruggeling Soldaat met helm WOI
14
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Vb muurschildering maakte in britse locarie Term
Van toepassing op hele stijlperiode, niet allen architectuur, ook interieur, meubilair, alle toegepaste kunsten
Frankrijk, Belgi
Duitsland > Jugendstil
Oostenrijk > Wiener Sezession
GB > Liberty
Spanje > Modernismo
>>> landelijke eigenheden en verschillen, geen universele Art Nouveau, grote vorm verscheidenheid
Belgi
Algemene kenmerken
1. Zoeken naar inspiratie en zuivere vormen uit de natuur: planten, bloemen, stengel, lianen als prototype vr decoratie. Pauwen, vlinders en libellen voor glas in lood, tegeltableaus of lambriseringen
2. Stijlvariatie
3. Exotisme: referenties naar Japanse kunst, Arabische architectuur (hoefijzerbogen)
4. Streven naar verfijning in afwerking, hoogwaardig materiaalgebruik, uniciteit, vakmanschap (duur)
5. Materialen: geglazuurde baksteen voor gevels, verschillende steen variteiten voor esthetisch effect, sierlijk
beeldhouwwerk, mozaieken, smeedijzer en gietijzer balkonwerk, traliewerk, traphallen, ..., exosticeh
houtsoorten,
6. Lichtkoepels, spiegels, muurschilderingen, ..
7. Afstemming van alle kunstambachten op elkaar en op het geheel, gesamtskunstwerk , geheel en gentegreerd
totaalontwerp
Betekenis
Gegoede progressief liberale klasse, industrilen
Vrijzinnige milieu >< katholieke neogothiek
Geen stijl voor ruime publiek
Vernieuwende ruimtewerking, eenheid tss binnen en buiten, verwervenheid exterieur met interieur Creatie van eigen typische (luxe) droomwereld, hof van Eden, Paradijs
Einde van het voorgaande tijdperk en vooraankondiging van het nieuwe, van de moderne vormgeving (Dia 10 en 11 ppt les 2 lezen!!)
Art nouveau maakt brug tussen oude en nieuwe periode
In interieur eenheid creren binnen buiten > door oostelijke inmenging vb Kyoto Droomwereld, paradijs
Politiek gezien vooruitziend zijn
Vrijzinning gezind (niet religieus)
15
Horta - Brussel
Jules Hofman, Emile Van Averbeke, Jos Bascourt - Antwerpen Geo Henderick - Gent
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Our fathers were comfortably saturated with confidence in the unfading and binding power of tolerance and conciliation. They honestly believed that the divergencies and the boundaries between nations and sects would gradually melt away into a common humanity, and that peace and security, the highest of treasures, would be shared by all mankind. It is reasonable that we, who have long since struck the word security from our vocabulary as a myth, should smile at the optimistic delusion of that ideastically blinded generation, that the technical progress of mankind must cormote an unqualified and equally rapid moral ascent. We of the new generation who have learned not to be surprised by any outbreak of bestiality, we who each new day expect things worse than the day before, are markedly more sceptical about a possible moral improvement of mankind. We must agree with Freud, to whom our culture and civilization were merely a thin layer liable at any moment to be pierced by the destructive forces of the underworld. We have had to accustom ourselves gradually to living without the ground beneath our feet, without justice, without freedom, without security. Long since, as far as our existence is concerned, we have denied the religion of our fathers, their faith in a rapid and continuous rise of humanity. To us, gruesomely taught, witnesses of a catastrophe which, at a swoop, hurled us back a thousand years of humane endeavour, that rash optimism seems banal. But even though it was a delusion our fathers served, it was a wonderful and noble delusion .... Stefan Zweig, The World of Yesterday, 1943, p. 15
Schrijft over de generatie voorheen (van ouders)
Generatie: geloofde in vooruitgang
Verblind door eigen welvaart
Interpreteren: einde van periode feest 1914 mondiale Crisis Westerse wereld zakt in elkaar
Art Nouveau eindigt in 1913
Art Nouveau, en Belgique (Architceture et interieurs)boek
The world as he knew it had been under pressure and had partly vanished. A sentiment that was formulated by the words of Stefan Zweig, for whom history had come to a standstill in the winter of 1918 with the end of the war. Time no longer followed its course from a familiar past towards a foreseeable future. Its continuity had been disrupted; now only unforeseeable catastrophes awaited him in the future. The world as he knew it simply ceased to exist.
Origines
Horta fel benvloed door Viollet Le Duc
VLD voorloper, voorvader van de AN, van
moderniteit in ontwerpen
VLD Entretien sur lArchitectuur: uitwendige vorm van architectuur vloeit voort uit haar structuur, materiaalgebruik en functies ( of eisen van het programma)
Gebruik van nieuwe materialen op
doorzichtige, rationele wijze toepassen
Specifieke context van Belgi grote rol gespeeld
Klimaat van vrijheid en vindingrijkheid
Eclectisme goed onthaald in Belgi
Vernieuwende architectuur van Balat (gebruik van ijzer en glas) en Poelaert benvloeden Horta aan begin van carrire, mengeling van materialen, kleuren, etc.
Poelaert > justitiegebouw in Gent. Kunstenaars van Parijs naar Brussel komen > veel vrijer om nadien terug naar Parijs te gaan.
Verblijf in Parijs kunst en esthetiek
Memoires Horta, bron + kritische reflectie
Tijdens WOI is Horta gevlucht
1914 kwam hij terugandere soort ontwerper gewordengeeft niets meer weer in boek
Parijsnieuw contact met kunst en esthetiek
16
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Eind 19e eeuwBelgi rijkste land ter wereld + industrieel nauw verbonden met Brits koningshuis Eerste woning Victor Horta
(1861 1947)
Gent
Een van eerste wwoningen van Horta
Geen kenmerken van AN
Horta uitvinder van ANook invloeden nodig Kleurrijk cementwerk
Kleurrijke cementvloer
Voor de rest geen art nouveau kenmerken
Origines genspireerd door Violet Le Ducwaarschijnlijk voorloper van Art Nouveauwerkt met staal, ook V. Horta gebruikt dit vaak.
Lambeauxtempel De menselijke driften
1882 1905
Brussel
Victor Horta
Cinquentenairepark
Eigenaardig tempeltje met klassieke allures Doel = huisvesten van kunstwerken
Een van de weinige monumenten open voor publiek
Choqueert door kunstwerk van Lombo dus niet meer opengesteld Van interieur zijn er geen fotos
Klassieke allures > nog geen AN ontwerp
Woning Tassel
1893
Brussel
Eerste Art Nouveau verwezenlijking
Victor Horta
Andere manier van werken met bouwelementen: smeedijzer, zuiltjes die ramen dragen
lOMoARcPSD|20623242
Woning Autrique
1893-1895 Victor Horta Schaarbeek Art Nouveau
17
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Trapzaal en kleuronderzoek salon en eetkamer
lOMoARcPSD|20623242
mozaieken vloer
Moerkleur
Natuur gegeven
Zweepslag en lijnmotieven
Zeeslag > refereert naar het Oosten Kleuronderzoek salon en eetkamer (rechts) Stuk van de verflaag op plafond weggehaal om te kijken welk hout er vroeger werd gebruikt.
Hotel van Eetvelde
Victor Horta
Uitbreiding links en rechts
1899-1901
Brussel
gebouwd tussen 1895 en 1901
op Unesco-Werelderfgoedlijst
andere manier van gevel opbouwstalen ramen en verschillende
materialen
uitgesproken koloniaal karakter
opdrachtgever en bewoner Edmond van Eetvelde: secretaris-generaal van de Onafhankelijke Congostaat medewerker koning Leopold II
bestuurde Congo vanaf 1885
zetelde in de directiecomits van talrijke ondernemingen, waaronder de Compagnie du Chemin de Fer du Congo suprieur aux Grands Lacs africains en de Banque de Bruxelles
interieur veel meer sprekend
onschuldig gerenoveerd gegeven
in periode van kolonies, heeft een koloniaal karakter getuigenis van koloniaal verleden maatschappelijk & economisch verantwoord
Inkomhal en traphal
met aparte toegangsdeur voor personeel mahoniehoutentrap naar 2e verdieping schoonheid & geschiedenis communiceren rijke, kwaliteit materialen
glas in lood
hout
lood
smeedwerk constructief structurele functie B-marmer Cararamarmer
marmeren zuil en kapiteel in trapzaal
Geen korintische zuil
Bladmotief loopt over in plafond = lijn loopt door Klassiek gegeven
18
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Trapzaal en beglaasde koepel met glas in lood
Ondersteunend door stalen en smeedijzeren constructie
Zenitaal licht van hemel naar binnen
Door zoveel mogelijke manieren licht binnen krijgen in de woning
Achthoekige ontvangstruimte in trapzaal Moest formeel karakter hebben
Groen mozaek met oranje hout uit Afrika
Trapzaal en beglaasde koepel met glas in lood Ondersteund door stalen smeedijzeren constructie
achthoekige ontvangstruimte in trapzaal met origineel meubilair Zicht op meubel met motieven
Totaal gentegreerd ontwerp
Mahoniehouten trap naar 2e verdiep
Hout uit Afrika
Toepassen lijnvoering
Nieuw lichtarmatuurelektriciteit ingevoerd
lOMoARcPSD|20623242
Eetkamer
met lambrisering
deuren in es
originele buffetkast (in es) afwerking
zweepslag motief gedetailleerd
Salon straatzijde
cassettenplafond tussen stalen liggers haardmantel en boezem in groene onyx ingewerkt pauwmotief in beslagen koper heel dominant totaalconcept
weinig invulling voor eigen materialen
Woning en atelier Victor Horta
1898 1901 (na restauratie) Brussel
Woning
Atelier met 1 groot raam
Niet progressief van vorm
Giet- en smeedijzer afwisselend Nog heel klassieke visie
19
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Inkomhal en trapzaal
lOMoARcPSD|20623242
Met koepel
Inkom met tram naar eetkamer
Salon
Cararamarmer hout boven Gaandeweg spelen met licht en donker en spiegels
Witte marmer > nagedacht Uitlooptrap > idee ruimte lijkt groter dan het is
Tekening van gemaakt (zoeken!)
Bel-etage woning en atelier V horta Eetkamer
Buffetkast met ingebouwde haard en lift (gesammtkunstwerk)
Verbinding met terras
Afgewerkt met geglazuurde tegels (volgen de regels van hygine
Schijf in tafel voor de telefoon Rug naar de tuin
Bureel en Slaapkamer
Tweede verdieping (woning)
Bed uit woning Carpentier in Rome (links)
Kan een toilet naast geschoven worden in de nacht Innovatie
Bureel van Mevrouw Horta (rechts)
Zonnige woning
Authentiek meubel
Andere dan van de woning
Stoelen met pauwenmotief
Meubelstukken uit de Art Nouveau
Table de nuit
Travailleuse dEmile Gall Pare-feu cre par mile Gall Petit table de Majorelle Gall: gueridon
Majorelle: fauteuil de bureau
Chaise de Guillard
Grand bureau asymtrique cre par larchitecte Guimard
20
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Guimard: chaise
Bureau van Henry van de Velde (1898)
Stoel met hoge rugleuning in eik, Mackintosh (1897)
Hotel Solvay
1894 1898
Victor Horta
Brussel
In trapzaal groot schilderij van Theo Van Rysselberghe Erkers in draagwerk (industrieel)
Deelstaal constructie
Werkte heel nauw samen met de aannemers ingenieurs keuze Nu nog altijd nieuwe ontdekkingen in de woning
Dure woning om te bezoeken
Giet en smeedijzer
Ijzeren mallen
Bruine houten deur is hoofdingang
Winkel Wolfers
Juweelontwerper
1906-1909
Brussel
Victor Horta
Musea voor kunst- en Geschiedenis
Eigentijds beeld van de winkel
Zilverwaren (juwelen, klinken, armaturen voor lampen, vazen, zout en peper vaatjes,...)alles dat gemaakt kan worden van zilver
Voormalig stoffenmagazijn Waucquez
1903 1906
Brussel
Victor Horta
Nu is het een stripmuseum Gebogen lijnen
Minder exuberant (minder ruimte voor persoonlijke touch van eigenaar)
Aangepast aan de noden van het pand (grotere ramen, ...)
Inkomhal
Kapitelen
Draagstructuren worden getoont
Kenmerken uit arts en crafts (nastreven van waarachtigheid van materiaal)
Pleisterwerk, hout, ... tonen hoe het zich voordoet.
Trapzaal
Zelfde art nouveau vormen
21
lOMoARcPSD|20623242
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Minder exuberant
Minder gericht op commercile functionaliteit
In trapleuningflorale vormen toepassen in smeedwerk (meer uitgepuurd en somber) Gemaakt met een budget (moest commercile winsten boeken)
Status van eigenaar stond niet voorop, wel winst boeken
Hotel Hanon
1902
Brussel
Jules Brunfaut
Opdrachtgever = douard Hannon (belangrijke functie in chemisch bedrijf Solvay
Laat art nouveau voorbeeld
Eerste art-nouveau gebouw van deze architect
Vormen wijken af van hoog art nouveau stijl
Mengvorm van klassieke vormen en art nouveau (mix van Belgische en Franse art nouveau)
Hoekpand
Heel opvallendsprookjesachtige frescos in de hal en rookkamermozaek op de vloer, glasramen en monumentale trap
Dochter van Hannon woonde in het herenhuis tot 1965, daarna vervallen en gevandaliseerd
Beschermd erfgoed sinds 1976
In 1982 gerestaureerd (gevel en dak) door de gemeente St.Gillis die het huis had gekocht
In 1988 renovatie interieur
Nu is het Hannonmuseum
Originele meubels speciaal voor dit huis ontworpen door Franse kunstenaars > meubels keren eindelijk terug na 40 jaar
1e verdiepworden Belgische art-nouveau architecten en ontwerpers belicht
Victor Horta
Henry van de Velde
Paul Hankar
Gustave Serrurier-Bovy
Museum opende in februari 2022
Interieurdecoratie is van Emile Gall, glas- en meubeldecorateur
Gebruikte veel marmer
Hout deurvormen zeer decoratief uitgewerkt
Prachtige muurschildering grootte van de muur met symbolische voorstelling van lang
gedrapeerde figuren in een landschap met dieren Heeft traphal naar boven dat eindigt in lichtkoepel
Sierlijke trapleuning die soepel en gracieus is
Eindigen in vloermozaek
Edouard Hannon was naast ingenieur bij Solvay ook kunstschilder, kunstcriticus en fotograaf
Hij vroeg Jules Brunfaut om een huis in art-nouveaustijl uit te werken en bestelde het meubilair in Nancy, toen hij daar een tijdje in de Solvay-fabriek werkte. Hij ontmoette er de kunstenaars Emile Gall en Louis Majorelle, die deel uitmaakten van de lokale art nouveauschool.
Inkomhal
Alles had te maken met wensen van opdrachtgevermoest zich aanpassen Gebruikte marmer
Wijkt af van hortas vormentaal
Voelt niet art nouveau aan
22
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Trapzaal
lOMoARcPSD|20623242
Fresco Beaudouin
Met voorstelling van het uur tussen hond en wolf
(avondschemering)
Vormentaal komt hier wel terug
Mozaekvloer
Smeedwerk van trapminder expressief en artistiekkrijgt meer industrile vormen
Werkte met smeedijzer en dan met gietijzer (evolueerde)werkte daarvoor met een aannemer erbij
Voorstelling uur tussen hond en wolf
Uur van schermering
Tussen 5&6 / 6&7
Tijdstip waar het licht nog niet helemaal weg is Inspiratiebron
Wintertuin
Heeft wintertuin zoals veel van Horta zijn woningen Kenmerk voor woning van rijke burgers
Men dacht dat planten in huis goed was Statussymbool
Exotische en luxe planten Rooksalon
Rooksalon = typische ruimte voor burgerwoningen tot jaren 60
Werd nog niet gezien als iets ongezonds (dachten dat roken longen zouden versterken, werd veel reclame voor gemaakt)
Mannen bespraken hier politieke, economische,... zaken
Tot 19e eeuwvrij eigen interpretatie van wat goed was en wat niet
In victoriaanse tijden dacht en dat het gezond was om Babys in de koud te laten liggen (voorbeeld)
Huis De Winter
1899
Berchem
Architect Joseph Bascourt
Art nouveau vooral stijl van progressieve, liberalen in Brussel
(maakte zich los van het religieuze)
4 hoekhuizen gebouwd in de Art nouveaustijl in 1899
De symboliek van de 4 jaargetijden werd verfijnd door het gebruik
van de gekleurde polychromie voor de gevels . Zo kregen de
huizen De zomer en De lente een groen getinte gevel en De
herfst en de winter een meer bruinachtig uiterlijk dankzij de speklagen in het metselwerk.
De figuren in de mozaeken versterken de symboliek:
De lente als een jong meisje met meiklokjes
De zomer als een vrouw met mooi golvend haar
De herfst als een rijpere vrouw omringd door druiventrossen
De winter als oude man met lange baard en snor omringd door met sneeuw bedekte dennen
Gebouwen voorzien van opvallende erkers met driehoekig grondplan In Antwerpen is het in een andere context ontstaan
Gebouwd door Angetrie?
23
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

Kwaliteit veel minder goed dan in Brussel
Is gewerkt met draagconstructie die uit staal bestaat en dan afgewerkt met bakstenen errond Heel de wijk (zurenborg) is vatbaar voor schimmels, paddenstoelen,...
Woningen in die wijk moeten goed gecontroleerd worden
Links= lente
Rechts = winter
Trapzaal
Smeedwerk in trapzalen maar minder vrij van vorm, terughoudender Voelt klassiek aan
Zuilen met kapitelen die doorlopen
Mozaeken vloeren met verschillende kleuren
Bescheiden
Exotische wintertuin
Muurschilderingen
Kunnen nog gevonden worden in woningen vandaag de dag Veel details op muren en plafond
Glasramen met bloemenmotief
Veel goud
Woning Sgraffito
Kunstenaar Paul Cauchie
1905
Brussel
Invloed Glasgow School en CH.R.Mackintosh Sgraffito = een soort kunstvorm
Wel een uitgesproken gebouw strenge en sterke lijnen
Veel puur wit en zwart
Woning is opengesteld
Geen gebogen lijnen (uitgepuurde lijnvoering in combinatie met mozaeken op de gevel)
Deur en sgraffito van eetkamer
Voor de eerste wereldoorlogmodernisme is ontstaan na de wereldoorlog (wordt gezegd) en is universeel geworden na de tweede wereldoorlog
Dit is een soort voorafkondiging van het modernisme
Zoeken naar abstractie
Mag niet vernoemd worden als modernistisch (is nog altijd een art nouveau woning!!!!!) maar er worden al wel kleine elementen gebruikt die verwijzen naar het modernisme
lOMoARcPSD|20623242
24
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Hoorcollege 3
1913: The Interior as a New Canvas of Early Modernist Expression
Heel boeiend jaar
Jaar waarin einde van oude tijd al voelbaar is en je de nieuwe tijd al kan waarnemen
Oscar Van de Voorde (1871 1938)
1894 grote prijskamp voor bouwkunde
Studiereizen Frankrijk en Itali
1897 : interieur van restaurant Cambrinus (Vlaanderenstraat, Gent) - ism Albert Van Huffel (1877-1935) Samenwerken collega-architecten voor een ontwerp
niet te classificeren onder n stijl - voor elk project andere bouwstijl
1909: benoemd tot hoofdarchitect van de wereldtentoonstelling van 1913 in Gent: verantwoordelijk is voor de indeling van het terrein en de plaatsing van de verschillende paviljoenen + ontwerp Feest- en tuinbouwpaleis in het Citadelpark (zie afb) en uitbreiding MSK
Is een overgangsfiguur (kan zowel in art nouveau gezet worden als in 1913)
verenigd stukken van oude en nieuwe tijd
Was vrij bekend in Belgi
Geen afbeeldingen van restaurants (was iets nieuws architect die als eerste opdracht een interieur ontwerpt) Wordt meer samengewerkt in dit jaar (wordt iets heel belangrijk)
Werk van hem kunnen we niet echt in stijlen benoemen (elk werd had een andere stijlwerd niet gezien als een zwakte)
Op wereldtentoonstellingenorme eer
80% van de bouwwerken waren niet bedoelt om te blijven staan
Eigen cottage
Van architect Oscar van Den Voorde ontwerp 1910 voor WT Brussel bouwfase 1910-1913 Deurle-Sint-Martens-Latem
Werd gezien als zeer modern
Eigen buitenverblijf (vakantiewoning)is daar wel permanent gaan
woning
Gemeente was bekend voor de bouwwerken van bekende architecten
Woning kijkt uit op de Leie
Woonde samen met zijn 2 ongehuwde zussen en moeder
Tijdens WOII werd de woning bezet door de duitsers
Ondanks de bezetting is het interieur intact gebleven
In 1992 werd de woning beschermt
1996 architectenbureau R. Berteloot verantwoordelijk voor de restauratie van het gebouw
In fase 1 dak en dakkapellen hersteld
Fase 2 schrijnwerk en herbepleistering van buitenmuren
Latere fases interieur en restauratie van glas in lood ramen
Eetkamer identiek als de toestand van de wereldtentoonstelling
Uitschuifbare eettafel heeft een blad van eik en witgeschilderde poten
Meubilair en lambrisering in het wit geschilderd (zorgt voor grote harmonie)
Zo volgde van de voorde de internationale tendensen
Op binnenzijde van rug van stoelen gestileerd bloemmotief uitgewerkt in inlegwerk Originele haard vervangen door verwarmingelement
25
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Koperen luster gelijkenissen met die in Brussel maar niet dezelfde Salon originele eikenhouten lambrisering behouden
Zitbank aan straatzijde = verdwenen maar links van de haard is ze gebleven Vanuit het salon toegang tot het rooksalon (intact bewaard)
Koperen haard + symbolische schilderijen op schouwboezem behouden
Schoorsteen gevat in eikenhouten vitrinekast (gebruikt als bibliotheek)
Deuren versierd met gestileerd bloemenmotief
Interieur cottage vb van gesamtkunstwerk in overgangsfase van art nouveau naar art deco Koos voor subtiel en doordacht
Decoratieve elementen in interieur integreren om eenheid te versterken
Voorliefde voor sobere geometrische composities en strakke lijnen komen in interieur naar voor
Inkom
Trapzaal
Zweeft tussen art nouveau en art deco Hoort niet tot 1 stijl thuis Uitgepuurde vorm
Glas in lood
Salon
Keuken en eetkamer
Originele keukenkasten
Misschien niet oorspronkelijk in blauwe kleur
In eetkamer linken naar Mackintoshuitgelijnde vormen, alles wit. blinkend tafellaken (mooi bewaard gebleven)
Veel details van eetkamer
Ingebouwde keukenkasten voor opbergen
Fijn inlegwerk
Details
Ornamenten
26
Bogenrichting art deco van vormentaal
Niet heel exuberant
Inkomhalidentiteit van eigenaar wordt al direct duidelijk bij het betreden van de woninghangt een portret in de inkomhal
Portret van architect
Statussymbool
Aan straatzijde
Integreren van verschillende functies in 1 meubel (zoals red house van 1e les) Radiator
Spiegel
Zitvlak
Opbergruimte
Schilderij
Oscar Van den Voorden ontwierp meubels speciaal voor deze woning Veel hout toegepast (meubels, lambrisering)
Overal hetzelfde hout (straalt rust uit)
Zicht van salon naar bibliotheek en rookkamer
Originele bibliotheekkast en haard
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
Kleuren van half edelstenen (subtiele referenties naar art nouveau) Gebruikt tot en met art deco, vanaf modernisme verdwijnt het Bovenaan ruimte voor muurdecoratie (zoals maison van buuren?) Schilderijen specifiek voor die eetkamer (gebeurt vaak zo in woningen) Originele lamparmatuur ontworpen door Celine Dangotte
Originele eetkamerstoelen van Oscar van de Voorden
1913
Origineel beeld van 1913
Mensen waren geshockt door de beelden die getoond weren (vonden het ongemanierd)
Theater champs elysee
The rite of springheel modern en andere opvoering dan wat ze gewoon waren Raar aanzien van de wereld was nog altijd niet voorbij (GB werd nog altijd gezien als de grootste machthebber)
Suffragettesgrote opkomstwerd ook gezien als iets shockerend Schoonheid en esthetiek wordt in vraag gesteld
Op een kunstzinnige manier kijken naar schoonheid,...
Sinds Victoriaanse tijd vooruitgang meest geavanceerd en bestaand in Groot- Brittanni. 'Groot-Brittanni had Europa en Amerika lange tijd geleid op het gebied van architectuur en design', schreef Pevsner
Groot-Brittanni in 1913
in 1913 nog steeds een grote invloed op de rest van de wereld, in termen van innovatie en in termen van vooruitgang en innovatie in de kunst van het interieurontwerp, waarvan de kenmerken meer en meer gentegreerd raakten met modernistische stromingen en bewegingen.
voorganger en de eerste die de aandacht op het huis vestigde.
Einde 19e E: menig boek verschenen over huishouding, interieurdecoratie, hygine en het
huis, huishoudbeheer enzovoort. De evolutie en modernisering van de Britse architectuur en
woningen kreeg de aandacht van Herman Muthesius (1861-1927), Das Englische Haus in
1904, (enorme impact in Duitsland en evenzeer in Belgi).
essentieel voor de overdracht van de ideen van de Romantische Beweging, van het
historicisme van A.W.N. Pugin, de theorien van Ruskin en van het begin van de Moderne
Beweging naar het continent.
Arts & Crafts-ideen van William Morris en zijn volgelingen van groot belang voor de ontwikkeling van de moderne architectuur. Bij Morris werd het belang van vakmanschap en de combinatie van ambachten en kunsten baanbrekend. Morris had 'de basis gelegd voor de Moderne Beweging, schreef Pevsner en 'Het was Morris die de interieur focus van het Engelse modernisme belichaamde, cfr. Christopher Reed
Een omwenteling begint altijd met een avant garde?
Wetenschap is nooit alwetend (is een momentopname, kan 10 jaar later gedateerd zijn)
27
scharnierjaar voor de westerse
samenleving, cultuur en kunst
beruchte Armory show New York (M. Duchamps)
Parijs The Rite of Spring - eerst uitgevoerd door Stravinsky - Theatre des Champs Elyses, ontworpen door Perret.
Groot-Brittanni regeerde nog steeds de wereld en Londen was omnipotent volgens Charles Emmerson. kosmopolitische en revolutionaire jaren voor WWI
1913 sociale conflicten : suffragettes
Publicaties: E.F. Garrets Theory of Beauty, Bertrand Russells The problems of philosophy and Principia Mathematica, Ezra Pounds Imagist Manifestos and Apollinaires Aesthetic Meditations
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
GB heeft ook voortouw bij interieurarts en crafts en moderne kenmerkengaan ons leiden tot modernisme en art deco van na de tweede wereldoorlog
Wekken nieuwsgierigheid van mensen
Das Englische Hausheeft enorme inpakt in duitsland
Moderne vormgeven van het interieurstart modernisme Belgi in 1913
Belgi in 1913
Albert I was koning + katholieke partij leiding tot 1914.
De iconische art nouveau-architect Victor Horta (1861-1947) werd benoemd tot directeur van de Brusselse Academie. Pevsner verklaarde dat Horta genspireerd moet zijn geweest door de Arts &Crafts, het Century Guild en andere voorbeelden van Engelse decoratie, 'hoewel hij dat niet zou toegeven.
Britse ideen en opvattingen het interieurontwerp werden echter via tijdschriften uitgezonden. In Belgi hadden tijdschriften als The Studio, le Home en De Bouwgids, om er maar een paar te noemen, grote invloed op de ontwikkeling van kunst en interieurontwerp.
ideen van de Arts &Crafts Movement verspreid en inspireerden Art Nouveau kunstenaars en hun tijdgenoten, de leden van Les Vingt.
PreRaphaelieten bekend en populair op het continent, vooral in Belgi
Les Vingt georganiseerde tentoonstellingen. 'Die avontuurlijke club van kunstenaars waarvan de
tentoonstellingen misschien wel de moedigste van Europa waren.
Aandacht voor decoratieve kunsten en de ideen van William Morris bij Les Vingt, en opvolger La Libre Esthtique: verwierpen de academische hirarchie onder de kunsten en exposeerden ze alle vormen van kunst naast elkaar
Links = La libre Esthtique, rechts = le ving)
van 1893 tot 1913 tentoonstellingen met deelname van Britse
Arts &Crafts kunstenaars. Zo maakte de bijdrage van Walter
Crane, een volgeling van William Morris, grote indruk op het
werk van art nouveau-kunstenaars en architecten als Victor
Horta en zijn levenslange concurrent Henry Van de Velde (1863-1957)
Belgi en GBsterkt gendustrialiseerde landen
Hortastatus waar hij zijn werken mee wou benadrukken (wou alles alleen doen)
Niet volledig de realiteit
Het collectief heeft niet lang bestaan, hebben er een nieuwe opgestart (libre Esthtique)
Werden gezien als heel moedig en avontuurlijkkwamen los van Klassieke verdeling van kunst (was 1. architectuur, 2. beeldhouwkunst,...laatste was kleine kunst)werd veranderd
Transnationale uitwisseling tussen kunstenaars
Londen in 1913
The Omega Workshops: artistieke onderneming, interior design, Roger Fry C.F Annesley Voysey besluit zich enkel nog te focussen op interieur
Vorticist frontman P. Wyndham Lewis brent Marinetti naar London
cubist exhibition Grafton Gallery.
Oprichting Omega Workshopsopgericht door Roger Fry (geen kunstenaar)
Verzamelde mensen rond zich en wilde nieuwe onderneming oprichting
Creatieve samenwerking tussen kunstenaars die zich volledig gaan focussen op het interieur (zelf heel extreme kunstenaarsheel revolutionaire kunst)
Marinettivoorloper van futurisme in Itali
Interieur wordt losgekoppeld van het huiselijk, interieur wordt nu een avant garde/abstracte kunst
Links > affiche van een van de workshops
Rechtsinterieur van de workshops
Opgericht in 1913 voor de eerste wereldoorlog (hun onderneming heeft niet lang bestaan door de oorlog)
28
Huis van de Burgemeester
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
modelhuis gefinancierd en gebouwd door de Comptoir Belge du Sulfate d'Ammoniaque als een moderne woning
huis zelf ontworpen door de 'sterkste modernist van ons (Belgische) land naast Henry Van de Velde', de architect Oscar Van de Voorde (1871-1938) volgens de auteur van het artikel in: 'Het Modernisme zegepraalt te Gent', De Bouwgids.Maandschrift voor huis en haard, Nr. 9, september 1913, p. 162. 'Vandevoorde heeft daardoor op schitterende wijze de princiepen van den Hedendaagse stijl gehuldigd' en 'We kennen hier te lande geen enkele architecturale schepping die aan deze vergeleken kan
worden. Hij is misschien wel de sterkste modernist Henry van de Velde niet te na gesproken die wij heden ten dage bezitten.' uit DVK, 'Het Modernisme zegepraalt te Gent' in: De Bouwgids. Maandschrift voor huis en haard. Nr. 9, september 1913, p. 161-162. 31 in 1913.
Moderne modelwoningen Waarschijnlijk huis van burgemeester
1913 = het moderne wonen
Ontwerpen door Oscar van de voorde (werd in zijn eigen tijd een modernist genoemd, heeft bepaalde kenmerken gecreerd)
Modernisme zegeviert in gent
Cline Dangotte (1883 -1975)
dochter van de progressieve liberalen Adolphe en Leopoldine Dangotte, eigenaars van interieurontwerpbureau Maison Dangotte, met winkels in Brussel en in Gent.
In haar jeugd reisde Dangotte naar Bonn (1900) en Parijs (1901) en op 18-jarige leeftijd verbleef ze enige tijd in Londen. Hier leerde ze voor het eerst over de erfenis van William Morris.
Vanaf haar schooljaren onderhield ze dus een transnationaal sociaal netwerk en door deze verblijven in het buitenland en deze ervaringen werd ze onderworpen aan verschillende overdrachten van ideen en idealen. In 1912, op 28-jarige leeftijd, nam deze dynamische jonge vrouw de leiding over het Brusselse interieurontwerpbureau van haar moeder, Maison Dangotte, een bedrijf met een tiental werknemers.
In 1913 was dangotte's interieurontwerp-, meubel- en decoratiebedrijf gevestigd in Brussel en had verschillende winkels in Gent. Haar bedrijf importeerde en produceerde meubels, meubels zoals borduurwerk en textiel
In haar bedrijf monteerde Dangotte interieurobjecten en creerde een gentegreerde onderneming, met meubels en decoraties
Interieur van de woning
Beroep overgenomen van haar ouders
Speciaal dat het interieur op een moderne manier vorm werd gegeven Werd er iets verkocht van haar dan moest de naam van de ontwerpen en de maker vermeld worden volgens haar
Feministe en passivist
Was ook Bezig met kinderrechten en educatie
Geloofde ook dat een goed vormgegeven interieur de wereld kon verdedigen (innerlijke harmonie versterken)interieur had impact op hoe iemand zich ontwikelde
Tijdsgeest van vooruitgang
Nog niet veel onderzoek gedaan naar welke materialen welk effect hebben
Brangwyn
1913
Gent
Brangwyn 1913 Brangwyn in Gent
29
Downloaded by Emma Hannaert ([email protected])

lOMoARcPSD|20623242
geheel van ontwerp inclusief wandtapijten en meubels, fauteuils en tafels en muurschilderingen met temperaschilderijen, die
het intense leven van havenarbeiders uitbeelden (juni 1913 van het tijdschrift The Studio)
interieur als een totaalconcept: elk detail en elk medium even belangrijk
Verbeeldingskracht, technische expertise en de kennis van de behoeften van de klant werden gentegreerd in de relatie van structuur tot ruimte. 'De totale indruk was er een van rust, ondanks de schitterende couleur locale kleuren van het schilderij; maar dit effect hing evenzeer af van de verhoudingen van de kamer als van de rustige setting.
uiting van creativiteit in alle vormen: meubels, wandtapijten, hout en muurschilderingen en keramiek waren te zien.
Aan het begin van de twintigste eeuw werd dit werk niet langer beschouwd als Arts &Crafts of Secessionist, maar beschreven als modern volgens ontwerphistorici Horner en Naylor:
'opvallende moderniteit' van Brangwyns muurschilderingen en
'Brangwyn een modern van de modernen is.
De moderniteit werd ook erkend door een tijdgenoot van Brangwyn, kunstcriticus H. Fierens Gevaert, die Frank Brangwyn een architect d'interieurs noemde en de woorden 'cubisme architectural en vogue chez quelques jeunes dcorateurs anglais' gebruikte.1(waarschijnlijk - Omega Workshops)
Brangwyn's leeszaaltafel (illus. 4 - 5):
kruisvormige tafel in essenhout afgewerkt met walnoot, (bewaard in het Brangwyn museum in Brugge) belichaamde Brangwyn's kubistische ontwerp
Het is goed te zien wat Fierens Gevaert bedoelde met kubistisch door alleen maar naar de vorm te kijken. De tafel belichaamt meer dan dat, het is ook een fusie van Arts &Crafts door het gebruik van essenhout als materiaal, dat niet gefineerd maar transparant is in authenticiteit, wat resulteert in een spel van geometrische kubistische vormen, natuurlijke materialen en vakmanschap.
Het belang van vakmanschap in het werk van Brangwyn was een aspect dat voortkwam uit zijn eigen onderwijsproces.
Elk land stuurt zen beste kunstenaars naar de wereldtentoonstelling Frank Brangwyn was toen heel bekend, nu kent bijna niemand hem Ontwerpt bijna alles in de woning (vindt elk onderdeel even belangrijk) Werd gezien als een heel geslaagd interieurontwerp
Werd beschouwd als een kubistisch ontwerp
Exhibition
Iconisch Brits interieurontwerp: de inzending van de Omega Workshops op de Ideal Homme
Londen
1913
een uiterst belangrijke manifestatie op het gebied van interieurontwerp.
'Een kapitaalgebeurtenis in de geschiedenis van de Britse kunst', schreef Quentin Bell. Ook Pevsner beschreef het werk van de Omega Workshops

Report answer